Big Data
  // 10 min. read

Psychoinformatics: big data vormt de moderne psychologie

Als jij jezelf zou moeten omschrijven, hoe zou je dat doen? Ben je eerder nieuwsgierig of voorzichtig? Angstig aangelegd, of juist snel boos? Zelf hebben we vaak een duidelijk beeld van onze persoonlijkheid. Wat blijkt: ook onze interactie met computers, zoals onze activiteit op social media, verraadt onze persoonlijkheidskenmerken.

Een nieuw veld in de wetenschap, psychoinformatics, houdt zich bezig met het verzamelen van "big data" om voorspellingen te doen. Met deze bergen aan data kan redelijk accuraat onze persoonlijkheid voorspeld worden.

We zijn dus niet de enige met een duidelijk beeld van onze persoonlijkheid, maar op basis van de data die we genereren is deze persoonlijkheid ook accuraat aan te duiden.

Wat is psychoinformatics?

Psychoinformatics is een combinatie tussen psychologie en informatica. Het is een nieuw en redelijk onbekend veld binnen de wetenschap dat zich bezig houdt met het verzamelen van big data. Deze enorme berg data wordt bijvoorbeeld gehaald uit veelgebruikte apparaten, zoals smartphones, maar ook uit social media-profielen. Op deze manier hopen onderzoekers duidelijkheid te krijgen over bepaalde psychologische eigenschappen. Bijvoorbeeld: hoe vaak per dag open jij Whatsapp op jouw telefoon? Op basis van zulke informatie worden conclusies getrokken over onder andere persoonlijkheid, stemming, aanleg, gedrag of cognitief functioneren conclusies getrokken over onder andere persoonlijkheid, stemming, aanleg, gedrag of cognitief functioneren.

Het passief verzamelen van grote hoeveelheden data wordt steeds belangrijker. Deze data moet in een betekenisvolle vorm worden opgeslagen, bijvoorbeeld met databases of daarvoor ontwikkelde software. Nieuwe platforms worden gebouwd die op grote schaal nieuwe datasets verwerven en daardoor menselijke vooroordelen uit de weg gaan.

data has a better idea

Bron

Psychoinformatics en persoonlijkheid

Persoonlijkheid, als model, verklaart de grote verscheidenheid aan menselijk gedrag aan de hand van karaktereigenschappen. De combinatie tussen psychoinformatics en persoonlijkheid wordt ook wel aangeduid als "automatic personality assessment", ofwel het automatisch beoordelen van persoonlijkheid. Op basis van deze beoordeling kunnen uitspraken gedaan worden over denkpatronen, emoties, gedrag, gezondheid, relaties, prestaties op het werk, ideologie en criminele activiteit.

Persoonlijkheid is redelijk nauwkeurig te voorspellen op basis van Facebook-activiteit. Ook seksualiteit, etniciteit en politieke voorkeur zijn af te leiden. Dit is handig voor het afstemmen van online content en reclame op de persoonlijkheid van een gebruiker. Persoonlijkheids-voorspellingen zijn ook van invloed op sollicitaties en baankansen. Op Twitter blijken de meest invloedrijke en populaire gebuikers vaker extravert en emotioneel stabiel te zijn. Ook blijkt het aantal uitgaande belletjes van je telefoon een goede voorspeller van extraversie. Informatie over persoonlijkheid en emoties kan daarnaast afgeleid worden uit onder andere het aantal online "vrienden", de tijd dat gechat wordt of het aantal likes en dislikes op een profiel.

Een belangrijk model voor persoonlijkheid dat in de psychologie veel gebruikt wordt, is het "Big Five" model. Dit model bestaat uit vijf persoonlijkheidsdimensies (afgekort als OCEAN) waarin iedereen zich in meer of mindere mate herkent. Deze dimensies zijn:

  • "openness": inventief/nieuwsgierig (vs. consistent/voorzichtig)
  • "concientiousness": efficiënt/georganiseerd (vs. extravagant/onzorgvuldig)
  • "extraversion": uitgaand/energiek (vs. solitair/gereserveerd)
  • "agreeableness": vriendelijk/medelevend (vs. uitdagend/ongevoelig)
  • "neuroticism": gevoelig/nerveus (vs. veerkrachtig/zelfverzekerd)

Ook op basis van dit model kunnen voorspellingen gemaakt worden. De dimensies "neuroticism" en "agreeableness" kunnen op basis van tweets afgeleid worden. Andersom gebruiken mensen die hoog scoren op de dimensie "neuroticism" - die eerder of meer gevoelig of nerveus zijn - vaker woorden als "alleen" of "depressie" in hun social media-posts.

Ook worden modellen gebouwd die op basis van taalgebruik betrouwbare voorspellingen over de vijf persoonlijkheidsdimensies kunnen geven. Een voorbeeld is een zogenoemd "open vocabulary language model". Dit model kan individuele verschillen in persoonlijkheid betrouwbaar voorspellen, omdat het getest wordt met een grote groep gebruikers. In het geval van Park en collega's werd het model getest op berichten van 66,000 Facebookgebruikers. De conclusie was dat taalgebruik op social media rijk is aan psychologische content en gebruikt kan worden voor een snelle, valide en stabiele beoordeling van persoonlijkheid.

data graph

Bron

Toepassing in ons dagelijks leven

Ons dagelijks leven zou steeds meer beïnvloed kunnen gaan worden door psychoinformatics. Denk bijvoorbeeld aan jouw auto: binnenkort kan die misschien wel onvoorzichtig rijgedrag gaan herkennen. En wat dacht je van een koelkast die aan het internet gekoppeld is en daarmee kan helpen bij het volgen van een dieet? Over telefoons en social media is hierboven al veel beschreven en specifieke apps worden ontwikkeld waardoor duidenzen telefoons gevolgd kunnen worden. Informatie zoals tijd die op de telefoon wordt doorgebracht, welke apps gebruikt worden, locatiegegevens en meer wordt verzameld om conclusies te trekken over bijvoorbeeld cognitief functioneren.

Niet alleen onze interacties met apparaten kunnen geanalyseerd worden, maar ook ons gedrag als reactie op anderen. Zo kunnen onze fysieke activiteit, spraakactiviteit, afstand tot anderen, gebaren, gezichtsuitdrukkingen, de toon en toonhoogte van onze stem, aanrakingen, oogcontact, handschrift en meer gebruikt worden.

Eerder is de invloed van persoonlijkheidsanalyse op solliciteren en baankansen al ter sprake gekomen. In de toekomst zou het kunnen gebeuren dat werkgevers een sollitant niet alleen beoordelen op basis van een CV en gesprek, maar ook de resultaten van een Big Five persoonlijkheidstest, een overzichtelijk persoonlijkheidsprofiel samengesteld uit verzamelde data van verschillende metingen of apparaten en/of de resultaten van een IQ test. Deze kennis hoeft dan niet meer direct van de sollicitant te komen, maar kan dus ook direct via bijvoorbeeld social media voorspeld worden zonder dat de sollicitant dit door heeft.

people using mobile phones

Bron

Een goede of slechte zaak?

Met psychoinformatics zijn we in staat om variatie in persoonlijkheid vast te leggen, onderbouwd door vergelijkingen met rapporten van informanten. Het onderzoek is snel uitvoerbaar, goedkoop en gemakkelijk te delen via codes of een website-interface. De groepen participanten ("samples") zijn online vaak diverser, groter en goedkoper. Daarnaast zijn mensen bereid veel informatie over zichzelf vrij te geven en hoeven zij zich niet anders voor te doen dan ze zijn.

Een grote zorg is echter gerelateerd aan privacy, omdat menselijk gedrag wordt gevolgd en opgeslagen. Een weerwoord op deze zorgen luidt dat participanten na enige tijd niet meer nadenken over het feit dat ze gevolgd worden. De hoeveelheid informatie die mensen op bijvoorbeeld Facebook delen zou aangeven dat geen waarde gehecht wordt aan (online) privacy. Daarnaast wordt gezegd dat psychologisch onderzoek altijd te maken heeft met intieme data en gebaseerd is op een "code of conduct" die gevolgd dient te worden.

Voor dit artikel heeft Luciano, onze mede-oprichter en technical lead, zijn mening over dit onderwerp en de privacy-kwestie gedeeld:

Is het verzamelen van de metadata wel juist? Privacy is iets waarvan we de noodzaak niet altijd inzien. Pas als je doorhebt voor welke doeleinden jouw data gebruikt kan worden, wordt je je bewust van de dystopische mogelijkheden. Het grootste gevaar is dat alles wat je online plaatst, "permanent record" is en jouw later kan achtervolgen. Hebben mensen die zeggen niks te verbergen, ook echt niks te verbergen? We moeten niet te veel van betrouwbare artificial intelligence uitgaan, omdat dit slechts op kansberekening berust. Algorithmes zijn objectief, maar genereren subjectieve conclusies die lijken op vooroordelen. Het testen van deze conclusies is ook niet goed mogelijk. Huiverigheid wat betreft het privacy-aspect van psychoinformatics is dus zeker nodig.

In hoeverre is telefoongebruik een accurate weerspiegeling van interne processen, gevoelens en gedachten? Is een social media kanaal niet een "perfect beeld" van een gebruiker, in plaats van realistisch? Hoeveel informatie uit interacties tussen mens en apparaat kunnen we opslaan, zonder privacy te schenden? Deze en andere knelpunten en vragen zullen in de komende jaren beantwoord moeten worden om een passende positie voor psychoinformatics in het onderzoeksveld te bepalen.

Dit artikel is met passie geschreven door Bytecode, een jonge en moderne web agency. Wij laten jou graag zien hoe je de kracht van het internet kunt gebruiken om alles uit jezelf te halen. Dit doen we door bijvoorbeeld dit artikel te schrijven, maar ook door deze inzichten in onze werkzaamheden te verwerken.

Wil je meer over ons weten of kunnen we misschien iets voor je betekenen? Neem gerust contact met ons op of kom een keer langs op de koffie!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Maandelijks brengen wij een interessante en leerzame nieuwsbrief uit met onder andere onze ‘Bytecast’, nieuwe artikelen of e-books, en natuurlijk updates over ons team en werkzaamheden.